Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Protea Boekhuis

@ Sunday Times Books LIVE

Archive for the ‘Misc’ Category

Maties en Afrikaans: Die bestuur het gepraat, voertaal sal Engels wees

Maties en AfrikaansDie taaldebat op Stellenbosch kom al jare aan.

Moet die instansie aanhou om Afrikaans as hoofvoertaal te gebruik, soos dit sedert die totstandkoming van die Universiteit Stellenbosch (US) reeds doen, of moet dit oorslaan na Engels om gehoor te gee aan druk van die meerderheid?

Pieter Kapp het die geskiedenis van hierdie debat en die verhaal van Afrikaans op Stellenbosch breedvoerig bespreek in sy 2014 publikasie Maties en Afrikaans.

Die taaldebat het gister ‘n ongekende hoogte, of eerder laagte vir Afrikaans, bereik met die volgende skokonthulling deur die Matierektor en sy bestuurspan:

“Aangesien Engels die omgangstaal[1] in Suid-Afrika is, sal alle onderrig by die Universiteit Stellenbosch in Engels gefasiliteer word, en beduidende akademiese ondersteuning sal in ander Suid-Afrikaanse tale voorsien word volgens studente se behoeftes. Terselfdertyd, deur middel van sy Taalbeleid en Taalplan, verbind die Universiteit hom daartoe om ruimtes te skep waarbinne Engels, Afrikaans en isiXhosa, asook ander tale, kan floreer. Die Universiteit bly in die besonder verbind tot die verdere ontwikkeling van Afrikaans en isiXhosa as akademiese tale.”

In kort, alle kommunikasie sal in Engels geskied. Die vraag is, wat beteken dit vir die toekoms van Maties en Afrikaans?

Lees die volle verklaring, soos geplaas op die US se webblad:

“Taal moet op so ʼn manier gebruik word dat dit daarop gerig is om met kennis om te gaan in ʼn diverse samelewing en om gelykberegtigde toegang tot leer- en onderriggeleenthede vir alle studente te verseker. Aangesien Engels die omgangstaal in Suid-Afrika is, sal alle onderrig by die Universiteit Stellenbosch in ten minste Engels gefasiliteer word om geen uitsluiting op grond van taal te verseker. Die Universiteit bly verbind tot die verdere ontwikkeling van Afrikaans en isiXhosa as akademiese tale.

Dít is van die beginsels wat as vertrekpunte ingesluit is in ʼn verklaring (kopie hieronder) oor taalimplementering wat vandag (Donderdag 12 November 2015) uitgereik word. Die verklaring lig van die beginsels uit en omskryf die toon vir die pad vorentoe en vorm deel van ʼn voortgesette konsultasie- en kommunikasieproses met die breër kampusgemeenskap en ander belanghebbers.

Die verklaring is ʼn sintese van insigte wat die Bestuur sedert Mei vanjaar opgedoen het vanuit die geleefde ervaringe en insette van die studentegemeenskap oor die Taalbeleid en taalimplementering. Dit is bespreek by ʼn vergadering met Senaatslede, na samesprekings met die Studenteraad en Dekane van fakulteite vroeër hierdie week.

Die status van die verklaring van die Rektor se Bestuurspan (RBS) is dié van ʼn besprekingsdokument. Die Statuut van die Universiteit bepaal dat die Raad die Taalbeleid met instemming van die Senaat bepaal. Vir enige voorgestelde veranderinge aan die huidige taalbeleid, sal voorstelle by ʼn formele vergadering van die Senaat voorgelê word voordat dit aan die Raad voorgelê word. Dit is onwaarskynlik dat so ʼn proses nog in 2015 voltooi kan word.

Van die vertrekpunte in die verklaring sluit in die doel om taal te gebruik op ʼn manier wat daarop gerig is om met kennis om te gaan in ʼn diverse samelewing en om gelykberegtigde toegang tot leer- en onderriggeleenthede vir alle studente te verseker. Aangesien Engels die omgangstaal in Suid-Afrika is, sal alle onderrig by die Universiteit Stellenbosch in ten minste Engels gefasiliteer word om geen uitsluiting op grond van taal te verseker. Dit impliseer nie dat Afrikaans as taal van leer en onderrig aan die Universiteit Stellenbosch sal verdwyn nie. Die Universiteit bly verbind tot die verdere ontwikkeling van Afrikaans en isiXhosa as akademiese tale.

Vanjaar was die eerste implementeringsgeleentheid na die Taalbeleid en -plan in November 2014 goedgekeur is om gelyke status aan Afrikaans en Engels as onderrigtale te verleen. Die doel van hierdie veranderinge was om gelykberegtigde toegang tot leer- en onderriggeleenthede vir alle Suid-Afrikaners moontlik te maak, soos uiteengesit in ons visie vir inklusiwiteit in die Institusionele Voorneme en Strategie. Die uitgangspunte in die verklaring is gebaseer op lesse wat gedurende die jaar geleer is en studente se praktiese klaskamer ervarings na konsultasie met verskeie studentegroepe, insluitend, maar nie beperk tot die Studenteraad, Open Stellenbosch, SASCO en die Studenteparlement.

Vir 2016 sal die implementering van parallelmediumonderrig (aparte Engelse en Afrikaanse klasse) vir modules met groot inskrywingsgetalle soos in die vooruitsig gestel in die huidige Taalplan, drasties versnel word. By vandag se Senaatsgesprek is departemente herinner aan die bestaande riglyn in die Taalplan dat behoorlik ag geslaan moet word op ondersteuningsmeganismes vir studente wat nie voldoende vaardig is in Engels of Afrikaans nie, veral in kleiner klasgroepe waar parallelmedium-onderrig nie haalbaar is nie.

Verklaring deur die Rektor se Bestuurspan oor die Taalbeleid en die implementering van taal by die instelling

12 November 2015

Die Rektor se Bestuurspan (RBS) was die afgelope paar maande in gesprekke met verskeie studentegroepe oor, onder meer, die Universiteit Stellenbosch se Taalbeleid, die Taalplan en taalimplementering. Op grond van die terugvoer oor ervarings binne die klaskamer en insette van Open Stellenbosch, die Studenteraad (SR), SASCO en die Studenteparlement, het taaltaakspanne sedertdien verskeie opsies oorweeg vir, onder meer, beste praktyk in die implementering van taal in 2016. Die volgende beginsels, as vertrekpunte rakende die Taalbeleid en taalimplementering, word ondersteun deur die Rektor se Bestuurspan. In hierdie verband wil ons graag erkenning gee aan die beduidende bydrae wat die Open Stellenbosch-kollektief in die onlangse gesprekke gemaak het om te verseker dat taalimplementering aan die US nie ʼn struikelblok vir toegang tot onderriggeleenthede of die suksesvolle voltooiing van akademiese programme word nie.

By die Universiteit Stellenbosch is ons van voorneme om taal op so ʼn manier te gebruik dat dit daarop gerig is om met kennis om te gaan in ʼn diverse samelewing en om gelyke toegang tot leer- en onderriggeleenthede vir alle studente te verseker

Aangesien Engels die omgangstaal[1] in Suid-Afrika is, sal alle onderrig by die Universiteit Stellenbosch in Engels gefasiliteer word, en beduidende akademiese ondersteuning sal in ander Suid-Afrikaanse tale voorsien word volgens studente se behoeftes. Terselfdertyd, deur middel van sy Taalbeleid en Taalplan, verbind die Universiteit hom daartoe om ruimtes te skep waarbinne Engels, Afrikaans en isiXhosa, asook ander tale, kan floreer. Die Universiteit bly in die besonder verbind tot die verdere ontwikkeling van Afrikaans en isiXhosa as akademiese tale.

Vir modules met ʼn groot aantal inskrywings, wat verdeel word vir pedagogiese redes of weens die beperkte grootte van beskikbare lesinglokale, sal die Universiteit voortgaan om parallelmedium-onderrig uit te brei. In kleiner klasgroepe sal alle inligting in Engels oorgedra word. Addisionele ondersteuning in Afrikaans en isiXhosa sal voorsien word gedurende die lesing en/of aanvullende, gefasiliteerde leergeleenthede om studente te help om die akademiese materiaal te verstaan. Dit sal afhang van vermoëns van die dosente en onderrigassistente. Dosente sal voortgaan om in beide Afrikaans en Engels onderrigmateriaal te verskaf en assessering te fasiliteer. Soos tans die geval is, kan studente toetse, eksamens en opdragte in Engels of Afrikaans voltooi.

In koshuise en ander leefomgewings behoort studente Engels as omgangstaal in huisvergaderings en ander amptelike funksies gebruik. Ander tale kan ook bykomend gebruik word, en meganismes soos tolking kan ook ingespan word.

Die primêre taal van kommunikasie en administrasie van die Universiteit Stellenbosch sal Engels wees, met Afrikaans en isiXhosa as addisionele tale. Die addisionele tale mag nie gebruik word om enigeen uit te sluit van volle deelname aan Universiteitsaktiwiteite nie. Dit impliseer dat alle kommunikasie by die Universiteit Stellenbosch minstens in Engels sal wees, insluitend vergaderings, amptelike dokumente, en dienste by ontvangstoonbanke en die kliëntedienssentrum, ens.

Die Rektor se Bestuurspan sal bogenoemde beginsels as vertrekpunte aan die Raad voorlê by sy vergadering op 30 November 2015. Hierdie beginsels, as vertrekpunte, sal met die Senaat, die breër studente- en personeelgemeenskappe van die universiteit, sowel as ander belangeroepe van die US gekommunikeer en gekonsulteer word. ʼn Hersiene Taalbeleid en Taalplan, gebaseer op die vertrekpunte wat in hierdie dokument vervat is, sal taaldiversiteit daadwerklik deel maak van die Universiteit Stellenbosch se wese en toegang vir personeel en studente verseker. Intussen sal hierdie dokument se vertrekpunte vanaf Januarie 2016 toegepas word. In gevalle van nie-nakoming moet studente en personeel klagtes kan lê sonder vrees vir viktimisasie.

[1] ‘n Taal wat as ‘n omgangstaal gebruik word tussen sprekers wie se huistaal verskil.

* * * * * *

 

Lees ook:

 

Boekbesonderhede


» read article

Kom luister na Arnon Grunberg in gesprek met Lina Spies by Protea Boekwinkel Stellenbosch

Uitnodiging na 'n boekgesprek met die Nederlandse skrywer, Arnon Grunberg

 
TirzaProtea Boekhuis en SASNEV – Die Suid-Afrikaanse Sentrum vir Nederland en Vlaandere – nooi jou graag na ‘n boekgesprek met die bekroonde Nederlandse skrywer, Arnon Grunberg.

Lina Spies, wat verantwoordelik was vir die vertaling van Grunberg se bekroonde roman Tirza, sal die gesprek lei op Donderdag, 22 Oktober by Protea Boekwinkel Stellenbosch. Die geleentheid begin om 18:30. RSVP teen Dinsdag, 20 Oktober.

Moenie dit misloop nie!

Besonderhede

 
Vir meer besonderhede oor Tirza, lees Spies se LitNet-opstel oor die temas en gebeurtenisse in die roman:

Arnon Grunberg se roman Tirza is in drie afdelings verdeel: 1. “Die huur”; 2. “Die offer”; 3. “Die woestyn”. Dié titels slaan op die sentrale gebeurtenis binne die verloop van die verhaal wat vertel word.

Die lewe self is die bron van die vertelkuns, maar uiteraard gaan dit in ’n roman oor die lewe soos wat dit vergestalting vind deur wat met bepaalde mense in ’n sekere tyd op ’n sekere plek gebeur. Aan die grond van die verhaal lê ’n aaneen­skakeling van ’n reeks geselekteerde gebeurtenisse. Tussen die aanvang en die slot van die verhaal weerspieël dié gebeurtenisse ’n kontinue samehang (Lämmert 1968:26). Die verteller het ’n oorsigtelike blik op die gebeure. Hy weet waartoe die gebeure lei en wat aan die slot gebeur en met antisipasies (vooruitskouings) en retroversies (terugskouings) bewerkstellig hy die skakeling van gebeure met mekaar tot ’n sinvolle geheel.

Boekbesonderhede


» read article

Read “Mrs Obama’s Garden” and “A Silver Spoon” – Two Short Stories by Karina M Szczurek

Invisible OthersKarina M Szczurek is a writer of short stories, book reviews, tweets, essays, and poetry. Originally from Poland – and after having lived in Austria, USA and Wales – Szczurek settled in Cape Town, South Africa ten years ago.

Her first novel, Invisible Others, is set against the stark beauty of contemporary Paris and tells a story of loss, intimacy, and the inability to communicate despite best intentions. This provocative, sensual and fiercely honest novel was included in the longlist for the 2015 Sunday Times Barry Ronge Fiction Prize.

Read two excerpts from Invisible Others for a taste of Szczurek’s long-form fiction writing:

Earlier this year Szczurek shared two short stories on her blog which she had originally written for By. Both stories are set around Christmas, but that does not mean you can’t read them in June!

Snuggle up and enjoy “Mrs Obama’s Garden” and “A Silver Spoon”:

Mrs Obama’s Garden

‘Rubbish!’ Nkosi spat out. Drunk, he stood before Zuki with crumpled Christmas gift paper piling around his naked feet. He tossed the last of the presents, still partly wrapped, across the room. ‘Rich people’s rubbish,’ he hissed and fell back on his bed. A few seconds later he began to snore.

Zuki surveyed the scene before her. Nkosi had just come back from one of his ‘trips to town’, as he and his buddies called their looting excursions to the affluent suburbs of the city.

A Silver Spoon

Sanna never liked polishing the silver. She would have preferred to iron the white damask tablecloth the new Mrs Joubert brought over from home. She told Sanna her mother had given it to her as a parting present. Sanna listens to the huffs and puffs of the iron in the next room. She puts aside the last spoon and continues with the forks. Forks are tricky. You have to work the cloth carefully around the tines; the task is too much for her impatient chubby fingers. She takes a deep breath, trying to keep her cool. A cinnamony smell penetrates her nostrils. She looks at the big pot of stewing dried fruit, bubbling happily on the stove. It could also be the half-moon cookies Missus has put in the oven.

Book details


» read article

Skrywers, medewerkers en vriende van Protea Boekhuis vier nóg ’n suksesvolle jaar

Naomi Bruwer, Izak de Vries and Karina M Szczurek

 
Die jaarlikse Protea Boekhuis-skrywersfunksie het gisteraand by Delvera Wynlandgoed buite Stellenbosch plaasgevind. Skrywers, medewerkers, personeel en vriende van die uitgewershuis het heerlik saam gekuier om die soet vrugte van die afgelope jaar te vier.

Nicol Stassen, besturende direkteur van Protea Boekhuis en outeur van onder meer Die Dorslandtrek: 1874 – 1881, het verslag gelewer oor die suksesse van die laaste twaalf maande en beaam dat hierdie uitgewery beslis saam met die groot honde kan blaf.

Nicol Stassen

 
Protea Boekhuis is die enigste groterige Afrikaanse uitgewer wat nie aan ‘n mediagroep of groot organisasie behoort nie. Dit beteken egter nie dat ons nie met die grootkoppe meeding nie, het Stassen gemaan. So lyk Protea se posisie op die ranglys vir verskeie genres:

  • Alle genres: 16
  • Volwasse fiksie: 11
  • Volwasse nie-fiksie: 16
  • Kinderboeke – alle genres: 7

 
In die laaste jaar het 80 boeke by Protea Boekhuis verskyn. Die uiteensetting van dié boeke lyk só:

  • 7 Digbundels
  • 2 Dramas
  • 13 Prosa
  • 5 Geskiendenis
  • 48 Kinder en jeug
  • 6 Ander / Nie-fiksie

 
Van hierdie titels is ‘n allemuntige 50 publikasies vertalings uit Engels (24), Nederlands (13), Duits (5), Frans (3) en een ander taal. Daar het ook 4 vertalings uit Afrikaans na Engels verskyn. Hierdie syfers bevestig dat Protea Boekhuis spreek tot die internasionale mark en ‘n vinger op die internasionale boekwêreld hou.

Protea Boekhuis kon in die laaste jaar met verskeie skrywersprestasies spog, waaronder:

Portrait of a Slave SocietyHere en boereSprakeloosHoe om Drakonees te praatDie pad bysterPotent PastimesInvisible Others

 

  • Albert Grundlingh se Stalsprys vir geskiedenis

Loer na foto’s van die spoggeleentheid:

Protea Boekhuis het nóg 'n suksesvolle jaar gevier met 'n feesmaal by Delvera Wynlandgoed. Skrywers, medewerkers en kollegas het saam 'n glasie geklink op Protea.

Posted by Protea Boekhuis on Thursday, 4 June 2015

 

 
Helené Prinsloo (@helenayp) het regstreeks vanaf die geleentheid met #livebooks getwiet:

 
Boekbesonderhede


» read article

Potgooi: Pieter van Zyl lees Hennie Aucamp se kortverhaal, “Die nag van die ooms”

SkulpKoffer in BerlynTeen die ligWoerts in die hoekie
LendetaalOor en weerDie Huis van die digterGhoera

 
Margot Luyt het onlangs vir Pieter van Zyl genooi om een van Hennie Aucamp se kortverhale op RSG se Kortom-program voor te lees. “Een van die meesters van die kortverhaal is natuurlik Hennie Aucamp,” het Luyt vertel.

Van Zyl het “Die nag van die ooms” voorgelees. In hierdie verhaal word ’n jong man wakker na ’n angsdroom en sy pa vra vir hom, “Wat is dit tog, my arme kind?” Na ’n teug aan sy sigaret word die man koud wanneer hy onthou dat sy pa dood is. In die wakende droom onthou die man al die ooms van die poort wat reeds gesterf het.

Aucamp se laaste publikasie, ‘n bundel kwatryne, Skulp, het kort voor sy sterfte by Protea Boekhuis verskyn.

Luister na die potgooi:

Boekbesonderhede


» read article

Philip de Vos oor sy nuwe radioreeks: “Op die ou end is Schubert sy musiek – en sy musiek is Schubert”

Kop op ’n blokKris de KatRower RotZokStokman

 
Philip de Vos se jongste radioreeks, oor die Oostenrykse komponis Franz Schubert, het hierdie maand op RSG begin speel en word elke Sondag tussen 10:00 en 11:00 uitgesaai.

De Vos het met Netwerk24 se Willem de Vries gesels oor sy jongste musiekprogram waarin die luisteraars saam met hom die lewe en werk van Schubert kan ontdek. Hy het vroeër ook reekse oor Mozart en Tsjaikowski aangebied.

Lees die artikel:

Jare gelede reeds het Philip de Vos, samesteller van die reeks, Otto Deutsch se lywige boek van meer as duisend bladsye, Schubert – A Documentary Biography, aangeskaf.

Net sowat 70 van Schubert se briewe het bewaar gebly vergeleke met die honderde van Mozart en duisende van Tsjaikowski. De Vos het gedink dit sou dus byna onmoontlik wees om Schubert as mens vas te vang.

Boekbesonderhede


» read article

Karina M Szczurek: “The Sum of all World Literature is The Grand Story of Love”

Invisible Others“Most of us know what love is. It’s individual and universal. The sum of all world literature is the grand story of love. Love is also science,” writes Karina M Szczurek, author of Invisible Others, on her blog, revealing what she has learned about her brain in love.

Szczurek notes that “scientifically speaking, it seems, there are five main observable components of love” and shares them in a list:

~ Bonding, forming attachments, pair-binding; it starts the moment you are born, first it’s the baby-carer bond which is naturally induced by opioids (love is a true addiction), then it develops into all the other attachments we form during our lifetimes; losing an attachment figure results in panic, ‘air-hunger’, withdrawal, which can shift into despair; then (if you are lucky) you let go and form other attachments.

~ Nurture and care, as opposed to the need of a child to bond; on average females (in all mammals) are more attached and caring than males.

Book details


» read article

Daniel Hugo: Op 75 hou Philip de Vos Afrikaans vonkelend jonk

Kop op \'n blokDie roebaijat van Omar KhajjamPhilip de Vos het op 16 Junie, vir Suid-Afrikaners bekend as Jeugdag, 75 jaar oud geword.

Daniel Hugo het ‘n huldeblyk aan De Vos geskryf waarin hy hom vereer vir sy ewige jeugdelikheid: “Al is De Vos ook hoe veelsydig as kinder- en jeugboekskrywer, limeriekmaker, vertaler, sanger en fotograaf (van bekendes in die kunstewêreld), neem hy homself nie te ernstig op nie. Maar daar is duisende ­ernstige lesers wie se lewens deur sy boeke verryk is. En op 75 hou hy die Afrikaanse letterkunde steeds vonkelend jonk.”

Lees die volledige artikel:

16 Junie is Jeugdag, en ’n meer gepaste verjaardag kan daar nie vir Philip de Vos, die ewig jeugdige, wees nie.

Hy het ’n reuse-bydrae tot die Afrikaanse letterkunde gemaak, deurdat hy ’n broodnodige speelsheid en sprankel daaraan gegee het in ’n tyd toe die meeste skrywers diep gewroeg het oor die land en die lewe. Dit was die era van gekwelde ­geskrifte oor die grensoorlog en gay-wees.

Boekbesonderhede


» read article

Philip de Vos deel foto’s wat hy oor die jare van Hennie Aucamp geneem het

Kop op \'n blok“In Hennie se teenwoordigheid het ek eintlik ‘n bietjie dom gevoel en het altyd gedink hy is veels te slim vir my. En dit is miskien die rede waarom ek nie skrywersvriende het nie. Ek is altyd bang hulle gaan my slim vrae vra wat ek nie verstaan nie. Vir Hennie onthou ek daarom eintlik maar net uit die foto’s wat ek oor die jare geneem het.”

Só skryf Philip de Vos in sy jongste blog-inskrywing op Versindaba oor ‘n gesprek wat hy onlangs met Joan Hambidge oor Hennie Aucamp gehad het. Hy deel ook vyf foto’s wat hy oor die jare van die ontslape Aucamp geneem het:

 

Boekbesonderhede


» read article

Philip de Vos: “Alles wat ek doen, is speel”

 

“Alles wat ek doen, is speel.” Só het Philip de Vos onlangs in ‘n onderhoud aan Nelia Richter gesê toe sy by hom gaan aanklop het om te hoor hoe dit deesdae met hom gaan en waarmee hy homself so jonk en besig hou. De Vos verjaar op 16 Junie en word dan 75 jaar oud. “Ek neem myself nie te ernstig op nie. Ek hoop ook ek laat mense lag, hoewel ek myself nie altyd kan laat lag nie.”

Vincent van GoggaMallemeulemanWolfgang Amadeus MuisBelladonna, Prima DonnaKop op \'n blok

 
De Vos gesels skertsend oor sy groot oeuvre – wat onder meer liedtekste, foto’s, verse, vertalings en radioprogramme insluit – en die dinge wat sy hart gesonder laat klop. Hy noem dat hy so lank as wat hy kan nog wil aanhou skryf en foto’s neem: “Ek moet aanhou. Jy kan nie net sit en wag vir die dood nie.”

Op sy publikasielys staan 25 boeke, sowat 50 rymvertalings en twee radioreekse oor komponiste, en verse wat hy vir klassieke musiekwerke soos Pieter en die wolf, Saint-Saëns se Karnaval van die diere, Moessorgski se Prente by ’n uitstalling en Robert Schumann se Tonele uit kindertyd geskryf het – nie sleg vir iemand wie se eerste boek op 45 verskyn het nie.

Oor die stewige handvol pryse, onder meer die Eugène Marais- en M.E.R.-pryse, asook ’n internasionale Ibby-prys vir Die spree met foete, ’n vertaling van Annie M.G. Schmidt se versies, staan hy nie graag stil nie. “Ag, dis nie vreeslik belangrik nie,” verander hy vinnig die onderwerp.

Boekbesonderhede


» read article