Sunday Times Books LIVE Community Sign up

Login to Sunday Times Books LIVE

Forgotten password?

Forgotten your password?

Enter your username or email address and we'll send you reset instructions

Sunday Times Books LIVE

Protea Boekhuis

@ Sunday Times Books LIVE

Archive for the ‘Poetry’ Category

Bekendstelling: Uittogboek deur Johan Myburg


» read article

Johan Myburg se nuutste digbundel uitdagend, meesleurend en betowerend

Uittogboek – ’n bundel wat van fyn vakmanskap, tematiese en stilistiese verskeidenheid en intellektuele diepgang getuig – is ’n hoogtepunt in die digter Johan Myburg se oeuvre.

Temas soos die doodsbesef, die mens se verganklikheid en die optekening van laaste dinge word op subtiele en sensitiewe wyse benader en met ironie en humor deurspek.

Die samebindende gegewe van die bundel is die Romeinse keiser Hadrianus (76–138 n.C.), en die bundel open met sy bekende sterfgedig in Latyn en Myburg se trefsekere vertaling daarvan in Afrikaans.

Myburg bewys homself met hierdie publikasie as ’n digter wat nie slegs formele verse nie, maar ook vrye verse en langer prosagedigte kan skryf wat die leser op verskeie vlakke uitdaag, gevange hou en betower.

Binne die bestek van drie digbundels het Johan Myburg hom gevestig as een van die mees gerekende digters in die Afrikaanse digkuns; in hoofsaak omrede elke publikasie van hom van ʼn fyn vakmanskap getuig wat nie net sy eie nie, maar die totale digkuns verruim.

Hy debuteer met Vlugskrif (1984). Sy volgende bundel, Kontrafak (1994) word met die Eugène Marais-prys bekroon. In 2008 verskyn die indrukwekkende Kamermusiek; ʼn bundel waar die kamer die sentrale ruimte is waarbinne handeling afspeel. Benewens digter is Myburg ook ’n joernalis en kunskritikus.

Hy woon en werk in Johannesburg, het filosofie, sielkunde en teologie gestudeer en is tans besig met nagraadse studie in visuele kunste.

Boekbesonderhede


» read article

Carina Stander se Die Bergengel ’n allegoriese fantasieverhaal van grootword

“ … daar is sekere vermoëns wat alle Bergengele oor alle eeue heen in hul wese moes inweef. Vermoëns soos die Dissipline van Feesviering (om elke klein vredesverdrag te vier), die Dissipline van Geheimhouding (om vir twee dekades aaneen die nasie sonder erkenning te dien, vermom as gewone werker) en die Dissipline van Gemeenskap en Afsondering.

Vir ’n Bergengel is daar altyd die wisseling tussen binne en buite: of hy is ’n alleenloper wat tevrede is met sy eie geselskap, maar deur meegevoel gedryf word na die trop, of hy is ’n kuddewese wat moet leer om gelukkig te wees as ’n eenkantling.

Om ’n Bergengel te wees, is om alleen deur die ondergrondse gange van ’n kapel te stap terwyl daar gesing word – jy hoor nie net die musiek en die stemme nie, jy hoor ook hoe dit eggo in die toekoms.”

In Gabriëllië het nege jaar reeds verloop sedert daar enige teken was van ’n Bergengel en glo die jonger generasie byna nie meer aan die bestaan van dié mitiese kreature nie.

Eron Verberger, seun van die klokmakersegpaar Gibor en Alida Verberger, word egter gedwing om met nuwe oë na fantasie én werklikheid te kyk wanneer hy saam met sy pa op ’n lewensveranderende avontuur vertrek.
 
 
Wie is die misterieuse Reënboogmaker met wie hulle pad elke nou en dan kruis?

Is die brande wat deur die land trek werklik net vure van vernuwende “skoonbrand”, soos die Regiohoofde beweer, of is dit die gevreesde Vuurstorms waarvan die geskiedenis vertel?

’n Mistieke en allegoriese fantasieverhaal van grootword en groei wat tot volwasse sowel as jong volwasse lesers sal spreek.


Carina Stander
is benewens gepubliseerde skrywer en digter (Die vloedbos sal weer vlieg (2006), woud van nege en negentig vlerke (2009) en Wildvreemd (2011)) ook ’n talentvolle kunstenaar met ’n honneursgraad in Beeldende Kunste. As vryskutjoernalis vir onder andere Finesse en Lééf het sy reeds twee Media24-toekennings ingepalm en haar reisartikels verskyn gereeld in tydskrifte soos soos Weg! en Sarie. In 2016 het ’n vervolgverhaal uit haar pen, “Die naakte waarheid”, in Beeld verskyn. Sy woon in die Tsitsikamma saam met haar man en twee seuns.
 

Bergengel

Boekbesonderhede

 
 
 

Die vloedbos sal weer vlieg

Boekbesonderhede

 

Woud van nege en negentig vlerke

Boekbesonderhede


» read article

Gedigte in Ruan Fourie se ’n ope brief aan Dorian Gray oorskry die grense tussen werklikheid, verbeelding en kuns

In hierdie debuutbundel word ’n liefdesgeskiedenis vertel soos dit deur verskillende stadiums beleef word deur die spreker.

Aan die begin soek die spreker na ’n manier om sy liefde duidelik genoeg uit te druk; dan volg die ontnugtering en die belewenis van die geliefde as ’n leë dop, en uiteindelik volg die misnoegde ervaring van mislukking.

Die hele bundel staan in gesprek met Oscar Wilde se roman, The Picture of Dorian Gray, waarin die jong Dorian Gray wens dat sy afbeelding in ’n skildery sal verouder, terwyl hyself jonk bly.

Die gedigte verwoord in hierdie bundel die aftakelingsproses en boots die briefvorm van die Wilde-roman implisiet na. Soos in die roman word die grense tussen werklikheid, verbeelding en kuns in die gedigte dikwels oorskry. Die atmosfeer van verval van die Wilde-roman word ook in talle van die gedigte opgeroep.

Ruan Fourie is in 1994 in Bloemfontein gebore en is tans ’n honneursstudent aan die NWU. Van sy gedigte is op Versindaba gepubliseer en hy het ook as digter deelgeneem aan die Byderhand-projek by Aardklop 2015, wat die ATKV-Aartvarkprys vir Grensverskuiwende Werk gewen het
 

 

'n ope brief aan Dorian Gray

Boekbesonderhede


» read article

Omgewingsgesprek voortgesit in Susan Smith se jongste digbundel, Die aarde is ’n eierblou ark

Die aarde is ’n eierblou arkDie aarde is ’n eierblou ark deur Susan Smith is nou beskikbaar by Protea Boekhuis:

In Smith se eerste bundel, in die afwesigheid van sin, het reeds ’n hele aantal gedigte oor die omgewing verskyn. In dié nuwe bundel word die omgewingsgesprek voortgesit. Die gedigte handel egter nie oor bewaringsvraagstukke nie, maar oor die mens se verhouding tot die aarde en die lewende wesens daarop. Soos die titel aandui, word die aarde gesien as ’n soort vaartuig wat deur die heelal reis. Dit is ook die boot waarmee die mens op sy lewensreis vaar deur verskillende waters. Plante, veral bome, is verwysingspunte op hierdie reis. Die woorde van die digter is instrumente wat die vaart moontlik maak, dit beskryf en die bedreigde lewendes help bewaar:

die aarde is ’n eierblou ark
wat deur die melkweg veer
[…]
waarin ons waterdeurdronge
deur soutreën en sleepmistonge

hiermaals vaar en as bede
om vergiffenis en genade

daagliks silwer woordspane
deur water stuur

Oor die outeur

Susan Smith is dosent in Afrikaanse letterkunde aan die Universiteit van Fort Hare. As navorser ondersoek sy veral die poësie se bydrae tot die gesprek ook die omgewing.

Boekbesonderhede


» read article

Kom gesels met Zandra Bezuidenhout oor haar vertaling van Arsenaal van klank deur Anna Enquist in Stellenbosch

Uitnodiging na die bekendstelling van Arsenaal van klank

 
Arsenaal van klankProtea Boekhuis en Protea Boekwinkel Stellenbosch nooi jou graag na die bekendstelling van Arsenaal van klank deur Anna Enquist, vertaal deur Zandra Bezuidenhout.

Dorothea van Zyl gesels Saterdag, 12 November met Bezuidenhout oor haar vertaling van hierdie merkwaardige digkuns. Anna Enquist is die skrywersnaam van die veelbekroonde Nederlandse digter en prosaskrywer Christa Widlund-Broer.

Die gesprek begin om 11:00.

Moenie dit misloop nie!

Besonderhede

 
Oor die boek

Anna Enquist is die skrywersnaam van die Nederlandse digter en prosaskrywer Christa Widlund-Broer. Sy het sowel psigoanalise as musiek gestudeer en albei hierdie terreine word in haar skryfwerk weerspieël. Haar gewildheid in Nederland kan onder meer toegeskryf word aan die herkenbare alledaagse werklikheid in haar poësie, waarby lesers aansluiting vind. Alhoewel haar gedigte oënskynlik verstandelik en nugter is, word die leser juis getref deur die vasberade erns en innerlike krag waarmee sy byvoorbeeld die verlies van haar dogter verwerk deur daaroor te skryf. Die emosionele word egter altyd gebalanseer deur redelikheid, sodat haar gedigte nie sentimenteel is nie, maar tog die leser raak, soos in die gedig “Habanera”:

Daar was ’n kind. Met haar het ek
deur die kamer gedans, ons het van hoek
tot kant galop, ons het luidkeels ’n lied gesing.

Sy het ’n warm gesig gehad. Sy was my dogter.
As ek asemhaal vonk sy na in die gedig.

Oor die outeur

Anna Enquist is ’n veelbekroonde Nederlandse romanskrywer en digter. Haar gedigte is baie gewild omdat dit toeganklik is en handel oor onderwerpe waarmee die gewone leser kan identifiseer.

Oor die vertaler

Zandra Bezuidenhout is ’n digter wat met die Ingrid Jonker-prys bekroon is. Sy is ’n ervare vertaler uit Nederlands en was onder andere verantwoordelik vir die vertaling van twee kinderboeke wat onlangs by Protea verskyn het.

Boekbesonderhede


» read article

Kom vier Etienne Terblanche se debuutdigbundel By die nag se wit kant in in Pretoria

Uitnodiging na die bekendstelling van By die nag se wit kant in deur Etienne Terblanche

 
By die nag se wit kant inProtea Boekhuis nooi jou graag na die bekendstelling van By die nag se wit kant in deur Etienne Terblanche.

Die professor in Engelse Letterkunde stel sy debuutbundel bekend op Saterdag, 22 Oktober by Protea Boekwinkel in Hatfield. Die geleentheid begin om 10:30 vir 11:00.

In By die nag se wit kant in skryf Terblanche oor ’n groot verskeidenheid onderwerpe, van Moembaai en Stokholm tot die Bosveld en Vrystaat.

Moenie die gesprek misloop nie!

Besonderhede

 
Oor die boek

In hierdie debuutbundel kom ’n groot verskeidenheid onderwerpe, versvorme, emosies en toonaarde aan die bod. Die digter maak soms ook van spesifieke variante van Afrikaans gebruik: streektaal, akademiese taal en wetenskaplike taal. Die digter skryf oor die Suid-Afrikaanse werklikheid, die natuur en wildernisgebiede waar hy ontspan en na voëls en skoenlappers kyk, ook na die werklikheid van sy werksomgewing op Potchefstroom en plekke soos Indië waar hy gereis het. Hy slaag daarin om sulke bekende onderwerpe in die digkuns soos die liefde en vriendskaps- en familie-verhoudinge op ’n nuwe, speelse en soms ook diepsinnige wyse te verwoord. ’n Treffende voorbeeld is “Die digter sing vir sy beminde” waar die konkrete, bekende wêreld omtower word: die geliefdes vlieg weg van die alledaagse, deur die deur van die maan en saam weer oor die kombuis tot in ’n nuwe land. Maar vir hierdie digter klink liefdesmusiek ook in die Bosveld en die rooigras van die Vrystaat op. Daar is ook pragtige gedigte oor sy ouma en haar unieke wyse van praat, die platteland en sy mense en ook meer eksotiese plekke soos Moembaai en Stockholm. Die akademiese wêreld en die literatuur kom ook in die bundel ter sprake.

Oor die outeur

Etienne Terblanche is ’n professor in Engelse Letterkunde aan die NWU se Potchefstroomkampus. Hy het reeds akademiese publikasies agter sy naam, maar By die nag se wit kant in is sy eerste digbundel.

Boekbesonderhede


» read article

Martjie Bosman gesels met Johann Lodewyk Marais oor Vloeibare middelpunt (Plus: Twee resensies)

Vloeibare middelpuntJohann Lodewyk Marais het vroeër vanjaar met Martjie Bosman gesels oor haar jongste digbundel, Vloeibare middelpunt. Hierdie bundel, Bosman se derde, het vanjaar by Protea Boekhuis verskyn en volg op Toevallige tekens (2010) en Landelik (2003), waarvoor sy met die Ingrid Jonker-prys bekroon is.

In die onderhoud gesels Bosman oor die temas van haar vorige bundels wat in Vloeibare middelpunt voortgesit word, onder meer haar ervarings in landelike gebiede. Sy gesels ook oor nuwe temas wat in die bundel ter sprake kom, soos die begrip “woon” en die verskuiwing na stedelike ruimtes in haar verse.

“Die ruimtes waarin ek my bevind is belangrike stimuli vir my gedigte,” vertel Bosman, en verduidelik verder hoe haar verse beïnvloed word deur haar werk by die SAUK en Protea Boekhuis.

Lees die onderhoud:

Marais: Vloeibare middelpunt se eerste motto is die beroemde Duitse liriese digter Friedrich Hölderlin (1770–1843) se woorde “… dichterisch/ wohnet der Mensch auf dieser Erde”. Hölderlin se woorde het sterk neerslag in die Duitse filosoof Martin Heidegger (1889–1976) se werk gevind. Wat het jy met die motto beoog?

Bosman: Die begrip “woon” is een van die temas wat in hierdie bundel ter sprake kom. In ’n tyd waarin baie Afrikaanssprekendes toenemend vervreemd voel, emigrasie oorweeg, onseker is oor ’n toekoms in Afrika, was die vraag oor my hierwees in Suid-Afrika oor die afgelope paar jare dringender as tevore, en al het ek dit nie noodwendig so beplan nie, handel heelwat van die gedigte in die bundel oor tuiswees teenoor ontheemd voel. Daar is ook die dubbelslagtigheid wat ’n Westerling in Afrika voel: Ek het my land diep lief, maar daar is ook die vreemde gewaarwording van tuis wees in Wes-Europa en met die Europese waardes en kultuurgoedere waarsonder ek nie my lewe kan leef nie. Miskien was Heidegger se lesing “Bauen Wohnen Denken” (5 Augustus 1951), waarmee ek in my derde jaar in die Wysbegeerteklas kennis gemaak het, maar altyd in die agterkop. Vir Heidegger lê die begrip Schonen aan die basis van outentiek woon: Dit beteken dat ’n verhouding van ontsien, bewaar, spaar, in orde hou, bestaan tussen die mens of die sterflikes, soos hy dit noem, en das Geviert, of die Viervoud. Daaroor het ek die reeksie “Viervoud” geskryf wat in Landelik opgeneem is.

Lees ook twee resensies oor Vloeibare middelpunt deur Dewald Koen (LitNet) en Joan Hambidge (Woorde wat weeg):

Lesers moet hulself nie deur die ooglopende eenvoud van sommige gedigte laat mislei nie. Bosman se spel met woorde is soos ’n goedgeorkestreerde simfonie van klanke en beelde wat die sintuiglike waarnemingsvermoë van die leser op kreatiewe wyse prikkel.

‘n Goeie gedig word uiteindelik méér as die boodskap; vra vir verskillende maniere van lees en taksering, soos Vloeibare middelpunt bewys.

Dis ‘n ryk bundel – vir herlees, nadink en weer besoek. Veral die reis- en landskapverse maak ‘n unieke bydrae tot hierdie sub-genres.

Die voorblad van Ryan Loubser, “Spookhuis in die reën”, is werklik besonders.

Boekbesonderhede


» read article

Waar die oog van stil word: Ilse van Staden se derde digbundel

Waar die oog van stil wordWaar die oog van stil word deur Ilse van Staden is nou beskikbaar by Protea:

Waar die oog van stil word is Van Staden se derde digbundel en is net so keurig afgerond soos haar vorige bundels. Die eerste groep gedigte handel oor die verwerking van verlies en afskeid van die bekende. Dan betree die digter die onbekende wêreld, waar sy haar vereenselwig met klein lewende wesens soos slakke en torre wat dit ook moet waag in die groot buitewêreld in. Die digter het net ’n veerpen oor om mee te skryf en om ’n skip met woorde en drome te bou waarmee sy in die verbeelding kan reis. Daar is ’n sterk bewustheid van die vervlietendheid van alles: Al probeer die oog ook onthou, maar dit kan slegs weerkaatsings boekstaaf vir die brein se verbeeldingskrag en kan die digter dit met woorde probeer vasvang.

Deurgaans is die digter daarvan bewys dat dinge nie bewaar kan word nie, soos die lig wat in donker oorgaan, die wind wat vlugtig aan skouers raak, die geluide van voëls teen skemer, ’n brander wat oor die strand spoel en onmiddellik verdwyn. Ten slotte is die digter ook bewus van die paradoks van die digkuns: Dit is onmoontlik om die stilte van die see in woorde vas te vang, want “daar’s geen woorde in die see nie/en geen stilte in ’n vers!”

Oor die outeur

Ilse van Staden het aan die Universiteit van Pretoria gestudeer en as veearts op verskillende plekke gepraktiseer. Haar eerste digbundel, Watervlerk (2004) word met die Eugène Marais-prys en die Ingrid Jonkerprys bekroon. Sy skryf ook prosa. Tans woon sy in Australië. Haar debuutroman, Goeie dood wat saggies byt, verskyn in 2016.

Boekbesonderhede


» read article

Vloeibare middelpunt: Martjie Bosman se derde digbundel nou op die rakke

Vloeibare middelpuntVloeibare middelpunt deur Martjie Bosman is nou beskikbaar op Protea Boekhuis se rakke:

Vloeibare middelpunt is Bosman se derde digbundel en volg op Toevallige tekens (2010) en Landelik (2003), waarvoor sy met die Ingrid Jonker-prys bekroon is.

Susan Smith skryf in haar keurverslag dat Vloeibare middelpunt handel oor ’n “gevoel van vervreemding en vreemdelingskap – nie net as reisende buite die grense van die bekende nie, maar selfs die bekende wat vervreemdend word.” Soos die bundeltitel voorspel, is daar sprake van ’n vloeibare in- en uitbeweeg na en van die veilige maar onvaste kern, en word verskillende bestaansmoontlikhede op verskillende plekke (hetsy fisiese of kopruimtes) verken. So handel heelparty gedigte oor woon in ’n stad (soos Pretoria, wat uitgebeeld word in Ryan Loubser se “Spookhuis in die reën” op die omslag) wat uitdagings aan die inwoners stel, maar ook ’n gevoel van behoort wek. Soos vroeër by die gedigreeks “Viervoud” uit Landelik, vind die Heideggeriaanse konsep van “woon” soos uiteengesit in sy referaat getiteld “Bauen wohnen denken”, sterk inslag, vandaar dat Bosman die Hölderlin-aanhaling as motto vir die bundel gebruik: “… dichterisch wohnet der Mensch auf dieser Erde”.

 

“Foxtrot van die vleiseters”

Satrae stop die BM’s en MB’s en 4-treks
voor die slaghuis, sein die T-hemde
die seisoene: ligblou, gestreep of groen en goud.
Daar binne gesorteer volgens die slagoffers
die tjops, die steaks, die sosaties, die worse
– Weens, Russies, Spaans, Duits, gerook, gekaas,
om nie te praat van die boeresoorte nie:
gawe, gemoedelike Grabouw, kameelhout,
rooikrans; skaap-, bees-, hoender-, lewer-,
en iewers ten duurste ook “oorspronklik”.
Agter loei die sae, spat die skaafsels,
genoeg om vegetariërs te laat verbleek.
Maar wat, ons koop ook die bykosse,
die braaipap, die dege uitgerys in hul plastieke,
die knoffelbrode en roosterkoeke in hul foelies,
die kase, die botters, die smere, gesofistikeerd
met pesto en soet sondroë tamaties, die wyne,
die olywe, die olies en balsamiese asyne,
die skyfies vir vooraf en die terte vir daarna.
Vanaand gaan die brikette brand, die rokies hang,
die biere skuim, die vroue vol belofte lag,
die kinders stry en op die sofas slaap.
Vanaand vergeet ons die verlede, die kwellings
van die week, die hoofpyn van die oordaad.
Vanaand dans ons die dans van die lewe.

Oor die outeur

Martjie Bosman was van 2000 tot 2004 as Argivaris (Afrikaanse radioprogramme) by die SAUK se Klankargief werksaam. In Augustus 2004 word sy as redakteur by Protea Boekhuis aangestel. Sy publiseer sedert 1990 gereeld gedigte in literêre tydskrifte en debuteer in 2003 met die bundel Landelik.

Boekbesonderhede


» read article